6 Soft Skills ที่ NA ทุกคนควรมี (ทักษะนุ่ม ๆ ที่ทำให้งานดูแล “มือโปร” ขึ้นทันที)
อาชีพผู้ช่วยพยาบาล (NA) ไม่ได้วัดกันที่ “รู้เยอะ” อย่างเดียว แต่วัดกันที่ “ทำงานกับคนได้” เพราะทุกวันคุณต้องเจอผู้ป่วย ญาติ ทีมพยาบาล และสถานการณ์ที่เปลี่ยนเร็วกว่าอารมณ์คนวันจันทร์
Soft Skills เลยเป็นตัวแยกชัดมากว่าใคร “อยู่รอดและโต” ในสายงานนี้ได้จริง
ด้านล่างคือ 6 Soft Skills สำคัญที่ NA ทุกคนควรมี พร้อมวิธีเอาไปใช้หน้างานแบบจับต้องได้
1) การสังเกตอาการ (Observation)
การดูแลผู้ป่วยเริ่มจาก “สังเกตให้ทัน” เพราะความเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ อาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ได้
NA ที่สังเกตดีจะช่วยทีมทำงานเร็วขึ้น ลดความเสี่ยง และเพิ่มความปลอดภัยให้ผู้ป่วย
ตัวอย่างที่ควรสังเกต
สีหน้า เหนื่อย หายใจถี่ ซึมลง
การกิน-ดื่ม-ขับถ่ายผิดปกติ
อารมณ์/พฤติกรรมเปลี่ยนไปจากเดิม
2) การสื่อสารกับผู้ป่วย (Communication)
พูดให้เข้าใจง่าย ฟังให้เป็น และไม่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึก “ถูกสั่ง” คือหัวใจ
การสื่อสารที่ดีทำให้ผู้ป่วยร่วมมือ ลดความกังวล และช่วยให้งานราบรื่น
หลักง่าย ๆ
ใช้คำสั้น ชัด ไม่ซับซ้อน
ยืนยันความเข้าใจ (“ขอทวนอีกครั้งนะคะ/ครับ…”)
สังเกตภาษากายด้วย ไม่ใช่ฟังแต่คำพูด
3) การรับมือญาติ (Family Handling)
ญาติไม่ได้ยาก…แค่ “ห่วง” แล้วมันออกมาเป็นคำถามรัว ๆ
NA ที่รับมือญาติดีจะช่วยลดความตึงเครียด ป้องกันความเข้าใจผิด และทำให้การดูแลเป็นทิศทางเดียวกัน
ทำให้ดีขึ้นทันที
อธิบายด้วยเหตุผลและความชัดเจน
ใจเย็น ไม่เถียง ไม่ประชด
ถ้าเกินขอบเขตงาน ให้ประสานทีมพยาบาลทันที
4) การทำงานเป็นทีม (Teamwork)
งานดูแลผู้ป่วยคือเกมทีม ไม่ใช่เกมเดี่ยว
NA ที่ทำงานเป็นทีมได้ จะประสานงานราบรื่น ลดงานซ้ำ และทำให้ผู้ป่วยปลอดภัยกว่าเดิม
พฤติกรรมที่ทีมรัก
ส่งต่องานชัดเจน (ใครทำอะไร ต่ออะไร)
ตรงเวลา รับผิดชอบ ไม่หายตัว
กล้าถามเมื่อไม่แน่ใจ (ดีกว่าทำผิดแล้วค่อยขอโทษ)
5) การคุมอารมณ์ในการทำงาน (Emotional Control)
หน้างานจริงมีทั้งเหนื่อย กดดัน เจอเรื่องหนัก และเจอคนพูดแรง
คุมอารมณ์ได้ = คุมคุณภาพงานได้ และคุมความปลอดภัยของผู้ป่วยได้ด้วย
วิธีช่วยตัวเอง
แยก “อารมณ์” ออกจาก “งาน” ให้เร็ว
พักหายใจ/ตั้งสติ ก่อนตอบโต้
ขอความช่วยเหลือเมื่อเริ่มล้า อย่าฝืนจนหลุด
6) การแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า (Problem Solving)
สถานการณ์จริงไม่รอให้คุณเปิดหนังสือ
NA ที่แก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้ จะตัดสินใจได้เร็วบนพื้นฐานความรู้และประสบการณ์ และรู้ว่าเมื่อไหร่ควร “แจ้งทันที”
หลักคิดสั้น ๆ
ประเมินสถานการณ์ → เลือกทำสิ่งที่ปลอดภัยที่สุดก่อน
แจ้งทีมเมื่อมีสัญญาณผิดปกติ
บันทึก/สื่อสารให้ครบ เพื่อลดความคลาดเคลื่อน
สรุป: Soft Skills คือของจริงของคนทำงานดูแล
ความรู้คือพื้นฐาน แต่ Soft Skills คือสิ่งที่ทำให้คุณ “ทำงานได้ดี ทำงานได้นาน และโตในสายนี้ได้”
ถ้าคุณอยากเป็น NA แบบมืออาชีพ ไม่ใช่แค่มีใบจบ ให้เริ่มฝึก 6 ทักษะนี้ตั้งแต่ยังเรียน แล้วหน้างานจริงจะง่ายขึ้นแบบเห็นได้ชัด
